Tokarka konwencjonalna czy CNC – co wybrać?

Wybór pomiędzy tokarką konwencjonalną a tokarką CNC zależy przede wszystkim od rodzaju wykonywanych detali, wielkości produkcji i oczekiwanej wydajności. Obie maszyny służą do obróbki elementów obrotowych, jednak różnią się sposobem sterowania, poziomem automatyzacji oraz możliwościami produkcyjnymi.

Tokarka konwencjonalna sprawdzi się przede wszystkim przy naprawach, produkcji jednostkowej i krótkich seriach. Tokarki CNC zapewniają natomiast większą automatyzację, powtarzalność i wydajność przy produkcji seryjnej.

Jak działa tokarka konwencjonalna?

W przypadku tokarki konwencjonalnej operator ręcznie kontroluje większość parametrów obróbki. Ustawia narzędzie, dobiera zakres prędkości obrotowej, steruje posuwem i kontroluje kolejne etapy toczenia.

Taka konstrukcja zapewnia dużą elastyczność. Maszynę można szybko przygotować do wykonania pojedynczej tulei, wału, osi czy elementu wymagającego regeneracji.

Tokarki konwencjonalne dobrze sprawdzają się w warsztatach remontowych, narzędziowniach, serwisach i zakładach wykonujących zróżnicowane zlecenia.

W przypadku obróbki pojedynczego, prostego detalu przygotowanie klasycznej tokarki może być szybsze niż tworzenie programu CNC.

Kiedy warto wybrać tokarkę konwencjonalną?

Warto wybrać model konwencjonalny, jeśli firma wykonuje przede wszystkim naprawy, prototypy oraz krótkie serie.

Przy zakupie należy zwrócić uwagę nie tylko na średnicę toczenia, ale również na długość toczenia, przelot wrzeciona, moc silnika i zakres obrotów.

Zaletą tokarek konwencjonalnych jest możliwość szybkiego reagowania na nietypowe zlecenia. Operator może na bieżąco zmieniać parametry i sposób prowadzenia narzędzia bez przygotowywania programu.

Ich ograniczeniem jest natomiast większa zależność efektu od doświadczenia tokarza. Przy większej liczbie identycznych części trudniej utrzymać taką samą powtarzalność jak w maszynie sterowanej numerycznie.

Co daje tokarka CNC?

Tokarka CNC jest maszyną sterowaną za pomocą programu. Ruchy osi, posuwy i parametry pracy wykonywane są automatycznie zgodnie z przygotowaną technologią.

Maszyny sterowane numerycznie mogą wykonywać toczenie zewnętrzne i wewnętrzne, planowanie, rowkowanie, wiercenie, gwintowanie czy odcinanie.

Największą zaletą tokarek CNC jest powtarzalność. Po prawidłowym przygotowaniu programu można wykonywać kolejne detale z wysoką precyzją i zachować bardzo podobne parametry w całej serii.

Ma to szczególne znaczenie przy produkcji dziesiątek, setek lub tysięcy takich samych części.

Tokarki CNC a wydajność produkcji

Przy produkcji seryjnej tokarka CNC może znacząco ograniczyć czas jednostkowy wykonania detalu. Operator nie musi ręcznie wykonywać każdego ruchu narzędzia, ponieważ maszyna realizuje zaprogramowaną sekwencję automatycznie.

Dodatkowe wyposażenie, takie jak podajnik pręta, automatyczny uchwyt czy napędzane narzędzia, pozwala jeszcze bardziej ograniczyć udział operatora.

Dzięki temu tokarki CNC dobrze sprawdzają się tam, gdzie liczą się wysoka wydajność, powtarzalność oraz elementy wykonywane z wysoką jakością powierzchni.

Precyzja – CNC czy tokarka konwencjonalna?

Doświadczony operator może uzyskać bardzo dokładne rezultaty również na tokarce konwencjonalnej. Różnica jest szczególnie widoczna przy większych seriach.

W maszynie CNC ruchy osi są kontrolowane przez układ sterowania. Ułatwia to utrzymanie wymiarów kolejnych części z wysoką precyzją.

W przypadku klasycznej tokarki operator musi regularnie wykonywać pomiary i wprowadzać korekty ręcznie. Przy pojedynczym detalu nie jest to dużym problemem, ale przy setkach elementów wpływa na czas produkcji.

Którą tokarkę wybrać do warsztatu?

Jeżeli warsztat realizuje głównie naprawy, regeneracje i pojedyncze części, tokarka konwencjonalna będzie praktycznym i ekonomicznym rozwiązaniem.

Jeżeli firma planuje rozwijać produkcję seryjną, wykonywać skomplikowane detale i zwiększać automatyzację, tokarka CNC daje zdecydowanie większe możliwości.

W wielu zakładach najlepszym rozwiązaniem jest posiadanie obu typów maszyn. Tokarka konwencjonalna obsługuje szybkie i nietypowe zlecenia, a CNC realizuje powtarzalną produkcję seryjną.

Na jakie parametry zwrócić uwagę?

Przed zakupem należy porównać nie tylko typ sterowania, ale również rzeczywiste parametry robocze maszyny. Kluczowe znaczenie mają:

• maksymalna średnica toczenia,
• długość toczenia,
• średnica toczenia nad suportem,
• przelot wrzeciona,
• zakres prędkości obrotowej,
• moc silnika,
• sztywność konstrukcji,
• możliwość zastosowania dodatkowego wyposażenia.

Dopiero zestawienie tych danych z rodzajem wykonywanych detali pozwala dobrać maszynę, która będzie odpowiadać rzeczywistym potrzebom warsztatu.

Podsumowanie

Wybór między tokarką konwencjonalną a CNC powinien wynikać z charakteru produkcji. Przy jednostkowych detalach, naprawach i częstych zmianach zleceń warto wybrać tokarkę konwencjonalną.

Przy większych seriach, wysokich wymaganiach dotyczących powtarzalności i rosnącej automatyzacji przewagę zapewniają tokarki CNC sterowane numerycznie.

Przed zakupem należy porównać również długość toczenia, średnicę toczenia, przelot wrzeciona, zakres prędkości obrotowej oraz moc maszyny. Dopiero połączenie tych parametrów z rzeczywistymi potrzebami warsztatu pozwala dobrać tokarkę, która zapewni wysoką jakość i odpowiednią wydajność pracy.